GMK Center tarafından düzenlenen “Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) Ukrayna ekonomisi ve demir-çelik sektörü üzerindeki etkisi 2026-2030” başlıklı toplantısında konuşan Lüksemburg merkezli ArcelorMittal’in Ukrayna’daki bağlı kuruluşu ArcelorMittal Kryvyi Rih’in CEO’su Mauro Longobardo, şirketin bu yılın Ocak-Mart döneminde yaklaşık 300.000 mt çelik ihracatı kaybettiğini açıkladı. Söz konusu düşüşün, çeliğin AB’ye ihracatında ek maliyetler (SKDM maliyeti 60-90$/mt) ve idari yükler getiren SKDM’den kaynaklandığı belirtildi. Şirketin 2026 yılında toplam üretiminin yaklaşık yarısına denk gelecek şekilde Avrupa’ya 1,2-1,25 milyon mt çelik sevk etmeyi planladığı ifade edildi.
İhracattaki düşüş piyasa baskılarını yansıtıyor
İhracat tonajındaki düşüş, Ukraynalı çelik üreticilerinin hem düzenleyici değişiklikler hem de devam eden piyasa zorlukları karşısında artan baskı altında olduğunu ortaya koyuyor.
Şirketin AB pazarına erişiminin, daha önceki genişlemeye rağmen zayıfladığı belirtildi. Savaşın başlamasının ardından ArcelorMittal Kryvyi Rih’in odağını AB pazarına kaydırarak üç yıl içinde bu pazarda varlığını kademeli olarak artırdığı ifade edildi.
Şirket, 2025 yılında AB’ye yaklaşık 920.000 mt uzun mamul ihraç etti. Ancak bu sevkiyatların devamının belirsiz hale geldiği ve SKDM’den en fazla etkilenen segmentin uzun mamuller olduğu belirtildi.
Üretim kesintileri ve istihdam kayıpları hızlandı
Yeni düzenlemelerin doğrudan sonucu olarak ArcelorMittal Kryvyi Rih önemli operasyonel adımlar attı. 2026 yılının ilk çeyreğinde:
- En az 3.400 kişinin işine son verildi
- SteelOrbis tarafından da daha önce bildirildiği üzere blum haddehanesi dahil olmak üzere bazı üretim ünitelerinde faaliyetler durdu.
Şirketin son beş yıldır faaliyet zararı açıkladığı ve ArcelorMittal’in desteğine ihtiyaç duymaya devam ettiği bildirildi.
Sektör uzun vadeli pazar kaybı konusunda uyarıyor
Şirketin değerlendirmesine göre SKDM’nin herhangi bir düzenleme yapılmadan uygulanması halinde Ukraynalı üreticiler beş yıl içinde AB pazarına erişimini kaybedebilir. Tonajların alternatif pazarlara yönlendirilememesi, özellikle Kryvyi Rih gibi sanayi bölgelerinde daha fazla üretim kesintisi ve ekonomik bozulma riskini artırıyor.
Ukrayna hükümetinin reel ekonomiyi SKDM ve dampingli ithalat baskısından koruması ve elektrik fiyatlarını istikrara kavuşturması gerektiğini belirten Mauro Longobardo, Avrupa Komisyonuna SKDM’nin Ukraynalı ihracatçılar için en az üç yıl ertelenmesi çağrısında bulundu.
