Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), yayımladığı son raporunda küresel hidrojen talebinin hızla artmasına rağmen düşük karbonlu hidrojen projelerinin 2030 yılı hedeflerinin gerisinde kaldığı uyarısında bulundu. Başlangıçta güçlü bir ivme yakalanmış olsa da yaşanan gecikmeler, açıklanan iptaller ve yasal düzenlemelerdeki belirsizliklerin iklim ve enerji dönüşüm hedeflerini yavaşlattığını belirtti.
Hidrojen arz ve talep trendleri
Küresel hidrojen talebinin 2024 yılında yıllık %2 yükselerek yaklaşık 100 milyon mt seviyesine çıktığı ve bu artışı büyük ölçüde petrol rafineri ile sanayi sektörlerinin desteklediği ifade edildi.
Ancak hidrojenin karbon yakalama olmadan halen çoğunlukla fosil yakıtlardan üretildiğine dikkat çekildi. Fosil yakıtlardan üretilen hidrojenin, düşük karbonlu alternatiflerine kıyasla daha düşük fiyatlı olmaya devam ettiği, aynı zamanda doğal gaz fiyatlarında yaşanan düşüş ve elektrolizör maliyetlerindeki artış sebebiyle iki üretim şekli arasındaki maliyet farkının açıldığı belirtildi.
IEA, teknoloji fiyatlarının düşmesi, yenilenebilir enerjinin yaygınlaşması ve yeni yasal düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle 2030 yılına kadar maliyet farkının daralmasını beklediğini paylaştı.
Düşük karbonlu hidrojen piyasasının görünümü revize edildi
IEA, düşük karbonlu hidrojen üretiminin sektör ve hükümet hedeflerinin gerisinde kaldığı konusunda uyararak tahminlerini paylaştı:
- 2030 yılına kadar hidrojen üretimi, geçtiğimiz yıl öngörülen yıllık 49 milyon mt’a kıyasla yıllık 37 milyon mt seviyesine düşebilir.
- Halihazırda faaliyette olan, inşası süren veya nihai yatırım kararı olan projelerin üretimi 2030 yılına kadar beş kat artarak yıllık 4 milyon mt’un üzerine çıkarabilir.
- Daha güçlü politikalarla yıllık 6 milyon mt ilave üretim yapılabilir.
Politika ve yatırım zorlukları
IEA Direktörü Fatih Birol, yatırımcı ilgisinin 2020’li yılların başında hızla artmasına rağmen büyümenin politikalardaki belirsizlik, ekonomik engeller ve altyapı gelişiminin yavaşlaması nedeniyle baskı altında olduğunun altını çizdi.
Birol, politika yapıcılara destek programlarını sürdürme, hidrojen talebini canlandırma ve altyapı gelişimini hızlandırma çağrısı yaptı.
Elektrolizörlerde Çin’in hakimiyeti ve Güneydoğu Asya’nın potansiyeli
Raporda Çin’in, kurulu veya nihai yatırım kararı verilmiş küresel elektrolizör kapasitesinin %65’ini oluşturduğu ve küresel elektrolizör üretiminin %60’ına ev sahipliği yaptığı paylaşıldı. Ancak Çinli üreticilerin, yıllık 20 GW seviyesinde yer alan mevcut üretim kapasitesinin talebi aşması sebebiyle kapasite fazlası riskiyle karşı karşıya olduklarına da değinildi.
Öte yandan Güneydoğu Asya’nın bu alandaki büyüme potansiyeline dikkat çekildi. Açıklanan projelerle bölgede düşük karbonlu hidrojen üretiminin 2030 yılına kadar mevcut yıllık 3.000 mt’dan yıllık 430.000 mt seviyesine çıkabileceği ifade edildi. Bunun gerçekleşmesi için yenilenebilir enerji kullanımının hızlı şekilde artırılması, hedef odaklı politikalar hazırlanması ve pilot projeler aracılığıyla uzmanlık elde edilmesinin gerektiği vurgulandı.
