AB’li yetkililer bir süredir devam eden görüşmelerin ardından 23 Ekim tarihinde Rusya’nın Ukrayna’daki işgalini destekleyen enerji, finans, savunma ve sanayi sektörlerinde faaliyetlerini sınırlandırmak için 19. yaptırım paketini açıkladı. Paket içinde 69 tekil taraf ve birkaç sektöre yönelik çok sayıda tedbir yer alıyor.
AB’nin yeni yaptırım paketinin içinde Rusya’nın önde gelen madenci ve çelik üreticilerinden Evraz’ın ismi de yer aldı. Evraz’ın ZSMK birimi Rusya’nın başlıca kütük, slab, inşaat demiri ve ray üreticilerinden biri ve iç piyasa ile Asya piyasalarına tedarik yapıyor. Bununla birlikte şirket NTMK birimi aracılığıyla Karadeniz çıkışlı slab satışları gerçekleştiriyor. Şirketin iki iştiraki de yüksek fırınlı üretim yaparken, pik demir üretim kapasiteleri de bulunuyor. Öte yandan şirketin önemli varlıklarından biri olan EVRAZ KGOK da yüksek kalitede demir cevheri ve aglomerat üretiyor.
Evraz resmi açıklamasında, “Bu kararın sonuçlarını değerlendiriyoruz ve tüm ilgili kanunlara uyacağız,” ifadelerini kullandı. Bununla birlikte çelik sektöründen diğer oyuncular da bahsi geçen kararın sektörü nasıl etkileyeceğini öğrenmeye çalışıyor. Şirket çoğunlukla Karadeniz bölgesinde Türkiye’ye slab satışlarına ve daha nadir gerçekleştirdiği pik demir ihracatına yoğunlaşıyor. SteelOrbis’e konuşan bir kaynak, “NTMK’nin en azından Türkiye’ye yaptığı tedarikte değişiklik olacağını sanmıyorum. Zaten çoğu alıcının önceden de yaptırım uygulanan üreticilerden alım yapma konusunda sorunu yoktu. Ancak şimdi fiyatların yaptırım uygulanmayan malzemeye kıyasla çok daha düşük olacağını düşünüyoruz,” dedi.
Evraz Uzak Doğu’ya kütük satışı yapan en büyük Rus satıcılarından biri. Şirketin ana rotası olan Tayvan’da Rusya’dan yapılan satışlar Çin’in yarattığı rekabetin etkisi altında. Ancak yaptırımların artmasıyla birlikte Filipinler gibi diğer Asya ülkelerine yapılan kütük satışları da ilave baskı altında kalabilir. Evraz ürettiği slabları ise ZSMK üzerinden Tayland, Tayvan ve Endonezya’ya satıyor.
Pik demir kanadında ise Rusya’ya ayrılan yıllık pik demir kotası Mart ayının sonunda tükendiği ve Rusya’dan pik demir alımı yasaklandığı için Avrupa piyasası Rusya’ya kapanmış durumda. Ancak bölgeye Rusya çıkışlı pik demir taşıyan ancak menşesi farklı olduğu iddia edilen iki sevkiyatın yapıldığı söyleniyor. Evraz pik demir satışlarında Uzak Doğu’yu, nadiren de Türkiye’yi tercih ediyor.
Böylece Evraz, aralarında Severstal, Metalloinvest, MMK gibi üreticilerin de bulunduğu AB ve ABD tarafından yaptırım uygulanan şirketler listesine girerken, Rusya’nın güneyindeki bazı üreticiler de sadece şirket sahipleri ya da üst yönetimleri üzerinden yaptırımlara tabi tutulacak. An itibarıyla Rusya’da önemli çelik ve hammadde üreticileri arasından yalnızca NLMK, Industrial Metallurgical Holding (Tula) ve Ural Steel için yaptırım uygulanmıyor.
