Çin çelik piyasasında ihracat vergi iadesi iptalinin etkileri

SteelOrbis Şangay Çin, nihayet yeni ihracat vergi iadesi politikasını 10 Nisan tarihinde açıklayarak, geçtiğimiz altı ay boyunca konuyla ilgili hem iç hem de dış çelik piyasalarda dolaşan pek çok söylentinin sona ermesini sağladı. Sektörde faaliyet gösterenlerin çoğu, şimdi yeni düzenlemeye ilişkin resmi açıklamanın yapılmasıyla rahatlayarak, bu düzenleme sonrasında neler olacağına ilişkin durum değerlendirmeleri yapmaya koyuldular. Çin Yeni Yılı'nın, ya da başka bir deyişle Bahar Tatili'nin ardından, ihracat siparişi sayısının hızla artmasının etkisiyle üreticilerin büyük bir kısmı geleceğe yönelik güven duyarak fabrika çıkış fiyatlarını sürekli yükseltme rahatlığına sahip oldular. Geçtiğimiz yıl tatil sonrası dönemde uzunca bir süre piyasanın durgun seyretmesini dikkate alan uzun ürün tüccarları nispeten dikkatli hareket etmeye yönelirken, yassı malzeme tüccarları ise çok daha iyimser görünüyorlardı. Mart ayında, çoğu kimse tarafından beklenenin aksine Çin çelik piyasası uzun ürünler bakımından hafif bir oynama gösterirken yassı ürünler bakımından sert dalgalanmalarla karşılaştı. Stokların yüksek olması nedeniyle piyasanın genelinde zayıflama görülüyordu. Sonra, Nisan ayına girdiğimizde talebin büyümesi ve ticari canlılığın artmasıyla birlikte bazı çelik malzeme çeşitlerinin fiyatlarında da toparlanma başladı. Üreticilerin ve trader'ların yurt dışındaki alıcılarla sözleşmelerini önceden imzalamış olmaları nedeniyle ihracat Nisan ayında da yüksek bir seviyede yer almayı sürdürecektir. Bu nedenle iç piyasa arzında herhangi bir önemli artış beklenmemektedir. Talebin istikrarlı bir şekilde artmasıyla birlikte Çin çelik piyasasının, özellikle de şu an dipte olduğu düşünülen inşaat demiri bakımından genel olarak önemli bir şekilde etkilenmesi beklenmemektedir. Şu sıralar uzun ürün piyasası istikrarlı ilerlerken, yassı ürün piyasası ise özellikle soğuk sac ve galvanizli sac bakımından biraz zayıf bir eğilim gösteriyor. Ancak, bu iki piyasanın daha önceleri de büyük çapta düşüşler kaydetmiş olmaları nedeniyle, daha fazla düşmeleri halinde bile kısa sürede toparlanmaları mümkündür. Mayıs ayında ve Mayıs ayından sonra ihracatın ne yönde ilerleyeceğini anlamak için ise biraz daha beklemek gerekiyor. Çinli üreticiler ve trader'lar Mayıs ayına yönelik tekliflerini verdiklerinde, olası vergi iadesi iptalini zaten dikkate alıyorlardı. Şu anda büyük çaplı üreticilerin uzun ürün ihracat teklifleri yaklaşık 480-500 $/mt FOB seviyesinde yer alırken, sıcak sac teklifleri ise 570-580 $/mt FOB seviyesine ulaşıyor. Bu fiyat seviyelerinin uluslararası pazarda kabul görüp görmeyeceğini yakında anlayacağız. Geçtiğimiz Kasım ayından bu yana uluslararası piyasada yükselen fiyatlara bakıldığında; Avrupa, Rusya, Ortadoğu ve Afrika'da uzun ürün talebinin patlama yaşamasının küresel çelik fiyatlarını destekleyen en önemli hareket olduğu görülmektedir. Dünya ekonomisinin ve özellikle de Çin ekonomisinin güçlü bir büyüme kaydetmesiyle birlikte enerji ve hammadde tüketimi hızla artarken, bu kaynakların fiyatları da büyük artışlar kaydetti. En önemli hammadde üretim bölgeleri olan Rusya, Ortadoğu ve Afrika, gelirlerinde hızlı bir artışla karşılaştı. Bu bölgelerdeki ülkelerin çoğu gelişmekte olan ülkeler arasında yer aldığı için altyapı, emlak, enerji ve hammadde projelerini acil olarak geriştirme ve inşa etmeye ihtiyaç duymaları, uzun ürünlere yönelik talebin de artmasında doğrudan paya sahip oldu. Talepteki patlamanın ve seri olarak uzun ürün üretiminin sonucunda hurda ve benzeri hammadde fiyatları da yükselerek yassı ürünlerin üretim maliyetlerinde artışa yol açtı. Bugünkü küresel pazarın durumuna göre, uzun ürün piyasası yassı ürünlere göre daha güçlü görünmektedir, zira uzun ürün fiyatları tamamen kendisine bağlı sebeplerle yükselirken, yassı piyasası ise yalnızca hammadde fiyatlarındaki ve diğer çelik malzemelerdeki genel yükseliş eğilimine ayak uydurmaktadır. Bununla birlikte Rusya, Ortadoğu ve Afrika'da yassı malzemelere yönelik talep uzun malzeme talebi kadar güçlü değil. Yurt içinde gerçekleştirilen aşırı üretim sorunuyla başı dertte olan Çin'in, iç piyasada yeterli seviyede bulamadığı talebi ihracat yoluyla telafi etmesi gerekiyor. Bu noktada Avrupa piyasası, uluslararası yassı piyasasının yükseliş ivmesi gösterdiği en önemli ve hatta tek cephesi olarak görülüyor. İthalatındaki sürekli düşüşten de açıkça anlaşılacağı üzere ABD piyasası artık küresel çelik piyasası için itici güç olmaktan çıkmıştır. Hatta Nucor firması, hiç alışılmadık bir şekilde Avrupa piyasasına yönelik sıcak sac ihracat teklifi açıklamıştır. Üstelik, yılın ilk üç ayında ABD'deki fabrikaların ortalama kapasite kullanım oranı %83.4 seviyesinde yer alırken, geçtiğimiz yılın aynı döneminde ise bu oran %89.1'di. İthalatın azalması ve kapasite kullanım oranının düşmesine rağmen talebin güçlü olmaması nedeniyle ABD'nin çelik stoğu hala nispeten yüksek bir seviyede yer alıyor. Bu nedenle, ağır piyasa baskısıyla karşılaşan ABD pazarı uluslararası piyasayı destekleyemiyor. Küresel çelik piyasasının kaydettiği yükselişin temelinde bu defa uzun ürün piyasası yatarken, Avrupa ise yassı ürün pazarının arkasındaki tek itici güç konumundadır. Bu noktada, ileride Avrupa, Rusya, Ortadoğu ve Afrika'da uzun ürün fiyatlarının artması küresel çelik piyasasının da yükselmesi anlamına gelirken, Avrupa'daki yassı ürün fiyatları ise belirli ölçüde küresel yassı malzeme piyasasına yön verecektir. Özetle, vergi iadesinin iptalinden sonra Çin piyasası kısa vadede dalgalanmalarla karşılaşacak olsa da herhangi bir sert düşüş beklenmemektedir. Orta ve uzun vadede ise Avrupa, Rusya, Ortadoğu ve Afrika'daki hareketler Çin piyasası için belirleyici unsur olacaktır. Bugünkü duruma göre, sözü edilen bu bölgelerde fiyatların daha da yükselme olasılığı hala bulunmaktadır. Dolayısıyla, Çin çelik piyasasının güçlü performansını yılın ilk yarısı boyunca sürdürmesi beklenmektedir.