Türkiye yerel yassı piyasasında düşük talep ve nedenleri

Türkiye çapında yassı piyasasının geneline bakıldığında durgunluğun devam ettiği görülmektedir. Bilindiği gibi Erdemir'in yapmış olduğu son zamma rağmen iç piyasada kayda değer bir hareketlilik görülmemiştir. Bu durum için yetkililerin genel yorumu, talebin düşük olması ve Ramazan ayı ve Şeker Bayramı dolayısıyla işlerin yavaşlamasıdır. Bilindiği gibi iç piyasada geçen ay yapılan zamlara rağmen herhangi bir artış olmamıştı. Peki iç pazardaki bu daralmanın nedenleri nedir? Türkiye'nin genel olarak ihracata dayalı bir ülke olduğu bilinen bir gerçektir. Son zamanlarda patlak veren kriz tüm dünyayı etkilemiş, Citigroup, Credit Suisse, Deutsche Bank, Merril Lynch, UBS gibi bankaların üçüncü çeyrek için açıkladıkları zararlar 20 milyar$'ı aşmıştı. Dünyanın en büyük finansal kurumu olan Citigroup (Akbank'ın ortağı) 6 milyar$ zarar açıkladı. ABD'deki genel durgunluk, seçim ekonomisi ve piyasalarda oluşan genel baskı uluslararası para döngüsünde büyük bir sıkıntı yarattı. Yatırımcıların çoğu önünü göremediğinden hareket ederken çok daha ihtiyatlı davranmaya çalışmaktadır. Piyasanın genelinde 2007'nin atlatılması ve yeni yılla oluşacak duruma göre hareket edilmesi düşüncesi ağır basmaktadır. Bu durum özellikle başta inşaat sektörü gibi lokomotif ve ana gösterge olan sektörleri yavaşlatmış ve yatırımların genelde askıya alınmasına neden olmuştur. Bu durum özellikle ABD ve İspanya gibi ülkelerde bariz bir şekilde görülmektedir. Söz konusu ülkelere yüksek ihracatı olan Türkiye gibi ülkeler de bu durumdan doğrudan etkilenmektedirler. Hem bu durumun oluşturduğu baskı hem de Ramazan ayı ve bayramının getirdiği rehavet piyasalarda likidite döngüsünde sorunların yaşanmasına neden olmaktadır. Bu döngüdeki sorun, iç piyasa ile iş yapan büyük oyuncuların rekabete girmesine neden olmuş, vadeli ve ucuz fiyatlarla malzeme satışlarının yapılmasına mekan hazırlanmıştır. Asıl önemli olan soru bu likit döngüsündeki sıkıntıların alınan önemlerle aşılıp aşılamayacağıdır. Bir grup uzmana göre bu durum fırtına öncesi sessizlik, diğer bir gruba göre de geçici bir sıkıntı olup, alınan önlemlerle yakın zamanda aşılacağı tahmin edilmektedir. Fakat şu an görülüyor ki, bu durum inşaat sektörünü dolayısıyla da uzun çelik ürün piyasasını doğrudan etkilemiş ve fiyatların hızlı bir şekilde düşmesine neden olmuştur. Peki bu durum yassıda da görülecek mi? Söz konusu sıkıntı kalıcı olur ve devam ederse yassı piyasalarına da sıçraması kaçınılmazdır. Bu gelişmelere rağmen akla gelen diğer önemli bir konu ise yassı piyasalarında neden bir gevşeme yaşandığıdır. Fiyatlar aynı seviyelerde kalmış, hatta bazı bölgelerde yükselmeler görülmüştür. Bilindiği gibi geçen ay sektörün genelinde bir yükseliş görülmüştür. Bunun nedenleri; yüksek miktarlarda üretim yapan büyük oyuncuların bazılarının üretimlerini kısması, dünya çapında navlun fiyatlarının iki katının üzerine çıkmış olması, başta kok kömürü olmak üzere hammadde fiyatlarında yaşanan artış, başta Rusya, Hindistan, Japonya, G. Kore gibi ülkeler ile Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgeleri gibi önemli ekonomilerin canlılığını koruması, hatta çeliğe yönelik taleplerinin artması şeklinde sıralanabilir. Özellikle Türkiye iç piyasasının büyük alımlar yaptığı Rusya, Ukrayna, Bulgaristan, Mısır ve Romanya gibi ülkelerdeki ürün fiyatlarının düşmemesi ve Türkiye'ye yüksek tekliflerde bulunulması fiyatlarda gevşeme olmamasını sağlamıştır. Buna rağmen iç piyasa mevcut fiyatları kabul etmemektedir, diğer bir deyişle talep baskıya rağmen artış göstermemektedir. Bilindiği gibi bu durgunluğa rağmen Erdemir ürünlerine 30$/mt kadar zam yapmış, Rus üretici Severstal sıcak mamul için Türkiye'ye aynı fiyatı açıklamış, hatta bu teklifleri Ocak ayında teslim edecek şekilde açıklamıştır. Bütün bu gelişmelere rağmen iç piyasada fiyatlarda herhangi bir değişim olmamıştır. Ilyich üretimi sıcak rulolar 640-650$+ KDV seviyelerinden iç piyasada satılmaktadır. Ilyich üretimi levhalar ise 6 mm için 660 -670$ + KDV, 20 mm için 690-700$ +KDV ve 30 mm için 725-730 $+KDV seviyelerinden satılmaktadır. Ereğli bölgesinde piyasa durgundur. Son zamdan sonra Ereğli bölgesinde Erdemir üretimi ince levhalar 730-740$ + KDV, 16 mm ve üzeri kalınlar 780$ + KDV seviyelerinden satılmaktadır. Adana bölgesinde ithal sıcak rulolar 650-655$ +KDV, soğuklar 720-730$+ KDV seviyesinden, İskenderun bölgesinde ise ithal sıcak rulolar 630-650$ + KDV aralığından satılmaktadır. Erdemir üretimi sıcak ve soğuk rulo fiyatları iç piyasada son zamdan sonra tam olarak oturmamıştır. Beklenti bayram sonrasında belirleneceği yönündedir. Ortaya çıkan tablodan da görüldüğü üzere talepteki daralma aşılmadığı sürece Erdemir'in zammına rağmen yurt dışından gelen baskıları, iç piyasa kabullenmeyecektir. Bu daralmanın aşılması için de yatırımcıların önünün açılması ve teşvik edilmesi gerekmektedir. Dünya genelinde bir sıkıntı ve ihracatta bir baskı hissedildiği zamanlarda, sektör iç piyasaya döndüğünde kuvvetli alıcılar bulabilmelidir. Bu nedenle iç piyasadaki dinamiklerin yerine oturabilmesi için hem global hem de yerel olarak istikrarın sağlandığı, ekonomik açıdan büyümenin süreklilik gösterdiği, yatırımların duraklamadığı, ihracatta olduğu kadar üretimde de kuvvetli ve büyüyen dinamiklere sahip olma yönünde kararlı adımların atıldığı bir ortamın sağlanması gerektiği ve bunların da bir şart unsuru olduğu aşikardır.