1 Ocak 2009 itibarıyla Türkiye'deki ithalat vergisi oranlarının sıcak ürünlerde %5'ten %13'e, soğuk ürünlerde %6'dan %13'e çıkartılması ile birlikte son zamanlarda duyduğumuz bağlantılar daha çok ithalat vergisine tabi olmayan ülkelerden yapılmaya başlanmıştır. Avrupa birliği ülkelerine ve Mısır'la olan ikili anlaşmamız doğrultusunda bu ülkelerden gelen yassı ürünlere vergi uygulanmamaktadır. Türkiye yassı piyasasında genel olarak geçen sene ile karşılaştıramasak bile bağlantılar yapılmaya başlanmıştır. Bu hafta ArcelorMittal Galati'den 450$/mt CFR Türkiye seviyelerinden sıcak rulo bağlantısı yapılmıştır. En son geçen haftalarda Mısır'dan 460-470$ CFR seviyelerinden sıcak rulo bağlantısı yapılmıştı. Gerçi bu bağlantılardan sonra EZDK'nın Orta Doğu'ya yaptığı satışlarla Nisan üretimi için fiyatlarında artış yaşanmıştır. EZDK'nın Nisan üretimi için Türkiye teklifleri de 495$/mt CFR seviyelerindedir. Ilyich'ten traderlar aracılığı ile Türkiye'ye yapılan tekliflerin seviyeleri ise 400-405$/mt CFR Türkiye seviyelerinde yer almaktadır. Rus üretici MMK'nın en son teklifleri sıcak rulolar için 425$/mt CFR seviyelerindeydi. Mart üretimi için teklifleri Şubat ayının ortalarına doğru belli olacaktır. Genel olarak çelik piyasalarında yaşanan talep daralmasından dolayı Güney Amerika menşeli yassı mamuller için de Türkiye'ye teklifler duyulmaktadır.
Levhada ise Türkiye'ye yapılan tekliflerin seviyelerinde bir değişiklik olmamıştır. IIyich'in ticari kalite levha teklifleri 580$/mt CFR, gemi sacı için ise 615-620$/mt CFR Türkiye seviyelerindedir. Donetsk'in de Türkiye'ye teklifleri ticari kalite levhalar için 460$/mt CFR seviyelerini korumaktadır.
Türkiye ihracat piyasalarına baktığımız zaman Erdemir'in sıcak rulolarda en son 420$/mt FOB,, soğuklarda 500$/mt FOB olan ihracat baz fiyatlarında bu hafta 20$/mt'luk bir artış olmuştur. Mart üretimi için ihracat teklifleri sıcaklarda 440$/mt FOB, soğuklarda ise 520$/mt FOB seviyelerindedir.
Türkiye iç piyasasına baktığımızda 15 Ocak itibarıyla bir iki haftalığına canlanan piyasa yerini tekrar durgunluğa bırakmış görünüyor. İthal malzemelere gelen vergiden sonra ve Erdemir'in de agresif satış politikalarıyla iç piyasada satılan malzemelerin büyük bölümünü Erdemir üretimi malzemeler oluşturmaktadır. Bu malzemeler iç piyasada oldukça uygun fiyatlardan satılabilmektedir. Öyle ki Erdemir üretimi 2 mm sıcak rulolar 520-540$/mt, fiyatlarından satılabilmektedir. Normalde soğuk rulo malzeme ile sıcak rulo malzeme arasında 80-100$/mt fiyat marjı oluşmaktadır. Fakat günümüz şartlarında bu marj 30-40$/mt kadar düştüğü görülmektedir. Bu durum, ihracat bazlı otomotiv ve beyaz eşya gibi lokomotif sektörlerin çok durgun olması ile açıklanabilir. Levha fiyatlarına baktığımızda 25-40 mm arası levhalar 770-790$/mt, 50 mm ve üzeri de 800-830$/mt seviyelerinde alıcı bulabilmektedir. Türkiye galvanizli iç piyasasında ithalat vergisinin artması ile birlikte başlayan iç piyasadaki talepteki hareket biraz daha yavaşlamıştır. Türkiye galvanizli piyasasında 0,5mm 100 gr çinko kaplama galvanizli sac fiyatları 760-775$/mt CFR Türkiye seviyelerinde değişmektedir.
Fakat piyasadaki temel sorun fiyatlar değildir. Piyasadaki ticaret firmalarının çoğu peşin olmadıktan sonra malzeme satmaya yanaşmamaktadır. Bu konu yaşanan ödeme sıkıntılarından kaynaklanmaktadır. Güven ortamının tekrar sağlanması içinde aslında öncelikle yurt dışı piyasaların canlanması gerekmektedir. Türkiye büyük oranda ihracatçı bir ülke olduğundan ve iç piyasadaki yatırımların çoğunun özellikle seçim nedeniyle askıya alındığı şu dönemde yassı ürün tüketen sektörlerde üretim çok büyük oranlarda kısıntıya uğramış durumdadır. Üretmeyen bir ekonominin hammadde tüketmesi imkansızdır. Tüketecek olan üreticilerin büyük bir kısmı da, satın alacağı hammaddeyi ürettiği malzemeyi satarak kazandığı parayla ödemeye alıştığından şu anda sektör kilitlenmiş durumdadır. Mevcut talep durgunluğu devam ederse fiyatlarda belli oranda bir gevşeme görülebilir. Ama o noktada da maliyetler baskı yaratmaktadır. Şu anda maliyet yüzünden belli fiyatların altına inemeyen sektör maliyeti azaltma yönünde cevher, hurda ve slab üreticilerine baskı yapabilir. Fakat daha önceden de görüldüğü gibi yassı ürünlerde talepsizlik ne kadar kötü olursa olsun hammadde fiyatları belli bir seviyenin altını zorlayamadı.
Önümüzdeki ay itibarıyla genel anlamda sektörde bir canlanma bekleniyor. Bu nedenle bu belirsizlik ortamında fiyatların çok değişken olması beklenemez. Ocak ayının başından beri sabit giden fiyatların da bir süre daha yatay seyir izleyebileceğini söylemek yanlış olmaz.
